Գործնական աշխատանքի

ՈւրբաթԳործնական աշխատանքի փաթեթից կատարի’ր 206-209, 211-213-րդ առաջադրանքները:

211.Կետերի փոխարեն գրի՛ր գրիչ, բույն, ծով բառերի ձևերը: Բոլոր բառերի նման ձևերը խմբավորի՛ր: Յուրաքանչյուր բառը քանի՞ ձև ունեցավ:

Իր բույնը հյուսել էր մեր այգու ամենաբարձր ծառի վրա:

Չմոտենաս իմ բույնին, ձագուկներս հանկարծ կվախենան:

Ճուտը գլուխը ծովից դուրս էր հանել ու սպասում էր մորը:

Այդ թռչունին իր ձագերով ու բույներով կբերեմ, որ իմ այգում ապրի:

Ձագուկները կծկվել էին բույնում ու վախեցած նայում էին:

Գիշերվա փոթորկից հետո ծովը հանգստանում էր:

Մեքենան մոտենում էր բույնին, արդեն լսվում էր նրա շառաչը:

Որոշեց բույնից հեռու ապրել, որ մոռանա այդ դեպքը:

Փոթորկուն ծովին հիանում եմ, բայց և վախենում եմ լեռնացող ալիքներից:

Ամբողջ օրը լողում էր ծովում ու վերադառնալու մասին չէր մտածում:

Իմ գրիչը լավ չի գրում:

Ձեռքը գցեց ընկերոջ գրիչին ու ծոցատետրում ինչ-որ բան նշեց:

Ամբողջ թանաքը գրիչից դուրս էր հոսել, ու պայուսակը տեղ-տեղ սևացել էր:

Այդպիսի բաները սովորական գրիչներով չեն գրում:

212.Կետերի փոխարեն գրի’ր փակագծում տրված բառերը: Ընդգծի՛ր այն բառերը, որոնք առանց փոփոխելու գրեցիր:

Կենդանաբանական այգի տնօրենը պատմում էր, որ այդ փիղ կապեր քանդելու հմուտ վարպետ էր: Գիշերները նա համառորեն ու ճարպկորեն քանդում էր իր ոտքեր կապած պարանները: Մի անգամ նույնիսկ կարողացել էր անաղմուկ հանել այն շինություն դուռը, որտեղ նրան բանտել: Չանհանգստացնելով խոր քնած սպասավոր նա՝ որպես այցելու, գնացել էր այգու մյուս բնակիչներ հետ ծանոթանալու:

213.Զույգ նախադասությունները միացրո՛ւ, մեկ բարդ նախադասություն դարձրո՛ւ՝քանի  ձևով կարող ես:

Փողոցի ծայրը բաժանվում է նեղ ճանապարհների: Դրանք տանում են դեպի այգիները:
Զրույցը լռում էր: Նրանք լսում էին ջրերի ձայնը:
Վեր բարձրանալիս որսորդը զգաց: Մեկը հետևում է իրեն:
Անունը Ծիրանի տափ է: Ծիրանի ոչ մի ծառ չկա այնտեղ:
Ժամանակին հսկաներ են ապրել: Իհարկե, այդ ձորերը նրանց համար առուներ են եղել:
Շինականին քարափի գլխի հովը դուր եկավ: Կալին կալսածը հեշտ կլիներ քամուն տալ:
Ես ուրախ կլինեմ: Ամեն ինչ կկարգավորվի:
Դու քաջ ես ու անձնվեր: Դու կարդարացնես մեր հույսերը:

Գործնական աշխատանք

206.Բառերըբաժանի՛րերկուխմբի՝գոյականների և ածականների:

Կաղնի, հայտնի, մեծ, կանաչ, աղջիկ, գետ, բուք, բարի, տգեղ, ճշմարտություն, անտուն, բարկացկոտ, Գայանե, տուն, կատու, գունավոր, կաղամբ, հեռուստացույց, խակ, Հայաստան, հետաքրքիր, վարդ, Վարդուհի, փշոտ, լիճ, ալիք, հզոր, բարձր, մարտ, մարտակառք, կառապան, հմուտ, մարտական, եռանիվ, հեծանիվ, ալ, պատմություն, պատմական, թռչուն, թռիչք, խիզախ, բարի, բարեկամական, շքեղ, գարուն, գարնանային, արևոտ, արև, երկար:

Ածական

Հայտնի, մեծ, կանաչ, բարի, տգեղ, անտուն, բարկացկոտ, գունավոր, խակ, հետաքրքիր, փշոտ, հզոր, բարձր, հմուտ, մարտական, եռանիվ, պատմական, խիզախ, բարի, բարեկամական, շքեղ, գարնանային, արևոտ, երկար։

Գոյական

Կաղնի, աղջիկ, գետ, բուք, ճշմարտություն, Գայանե, տուն, կատու, կաղամբ, հեռուստացույց, Հայաստան,վարդ, Վարդուհի, լիճ, ալիք, մարտակառք, թռչուն, գարուն, արև։

207.Ավելորդ բառերը գտի՛ր  և նախադասությունները ուղղի՛ր:
 Այդ հավաքին իր մասնակցությունը բերեց նրանց առաջնորդը:
Սպիտակ գույնի զգեստը քեզ շատ է սազում:
Ոսկեծամ մազերով մի աղջիկ գալիս է աղբյուրը ջրի:
Մոտենում է աղջկա մոտ և տեսնում, որ մի վիշապ, գլուխը նրա ծնկներին քնել է:
Ու հանկարծ սիրահարվել էր այդ աղջկա վրա:
Այլևս առավոտներն էլ չէին երգում:
Գառնուկները հոտոտում էին հողի բույրը:

208.Այնպիսի պատմությու՛ն գրիր, որ գրածիցդ հետևալ հետևությունն արվի:
  Իր աչքի գերանը չի տեսնում, ուրիշի աչքի շյուղն է տեսնում:

Լինում է չի լինում,  երկու ընկեր են լինիմ։ Նրանցից մեկը իր աչքի գերանը չի տեսնում, ուրիշի աչքի շյուղն է տեսնում։ Մի օր  ընկերներից մեկը տեսնում է, որ իր մի մարդ պատահմամբ ընկել է փոսը։ Բոլորը անտարբեր անցնում են ու ոչ ոք չի օգնում ընկածին։ Ընկերը տեսնելով այդ՝ մտածում է․ եթե ոչ ոք չի օգնում, ինչո՞ւ պիտի ես օգնեմ․․․ Հենց այդ պահին հայտնվում է մյուս ընկերը․

-Տեսնո՞ւմ ես, ինչ անտարբեր մարդիկ են․ բոլորն էլ անցնում են փոսն ընկածի կողքով, բայց չեն էլ մտածում օգնության ձեռք մեկնել։

-Ընկերը պատասխանում է․

Ինչո՞ւ ես քննադատում մյուսներին, չէ՞ որ դու էլ ես անտարբեր․․․ Ավելի լավ է, արի՛ միասին գնանք ու օգնենք։ Եվ այդպես ընկերը հասկացավ, որ նա իր աչքի գերանը չի տեսնում ուրիշի աչքի շյուղն է տեսնում։

209.Փակագծերում տրված բառերից ընտրի՛ր ճիշտ բառաձևը  տվյալ նախադասության համար։

  1. Լուրջ միջոցներ ձեռնարկելու փոխարեն, փոխանակ) ռուսական դիվանագետները փոքրիկ միջոցներ ձեռնարկեցին։
  2. Սպասվում էր հայ-ադրբեջանական պաշտոնեական, պաշտոնական նոր հանդիպումներ։
  3. Երկյուղածությամբ մոտ գնացի ու դողդոջուն, դողդոջյուն ձեռքերով հանեցի ծրարը։
  4. Այս առասպելական հերոսի մասին բազմաթիվ (ավանդույթներ, ավանդություններ են ստեղծվել:
  5. Այդ դեպքից հետո նրա հոգում մի տեսակ դառնության զգացում, զգացմունք) էր մնացել:
  6. (Խոսքը վերաբերում, վերաբերվում է 5–րդ դարի հայ պատմիչների գործերին:
  7. Գեղագիտությունը (հասկացություն, հասկացողություն է տալիս գեղեցիկի մասին:
  8. Չկարողանալով դիմադրել թշնամու հարձակումներին՝ բերդի փոքրիկ կայազորը տեղի տվեց, տեղիք տվեց։
  9. Երկուսն էլ ուսում, ուսմունք առած, առաջավոր հայացքների տեր երիտասարդներ էին։
  10. Եվ հենց բլրի վրա էլ Արգիշտին զարկեց, զարկ տվեց իր վրանը։
  11. Մոխրագույն մեգը բարձունքում հետզհետե լուծվում, լուծարվում էր։
  12. Այդ մասին ասվել է բազմիցս, բազմիցս անգամ:
  13. Ընկերներիդ հանդիպելուց, հանդիպելիս չմոռանաս ասել այդ մասին։
  14. Երեխան իր ծնողների հետ դուրս եկավ, եկան զբոսանքի։
  15. Ոչ միայն չէր սովորել դասերը այլ, այլև դասի տեղն էլ չգիտեր։

210.Տրված համանուններով կազմել նախադասություններ։
1. սեր (կաթի երեսի թանձր շերտ). սեր (զգացմունք)
2. կետ (կետանիշ, գծի հատվածի սահման). կետ (ջրային կաթնասուն կենդանի)
3. քանոն (ձողաշերտ՝ չափելու և ուղիղ գծելու համար). քանոն (երաժշտական
գործիք)
4. դող (մարմնի սարսուռ). դող (անվին անցկացվող ռետինե շրջանակ)
5. տոն (ձայնաստիճան). տոն (նշանավոր իրադարձության նվիրված
հանդիսավոր օր)

 

211.Կետերիփոխարենգրի՛ր գրիչ, բույն, ծով բառերիձևերը: Բոլորբառերինմանձևերըխմբավորի՛ր: Յուրաքանչյուրբառըքանի՞ձևունեցավ:

Իր … հյուսել էր մեր այգու ամենաբարձր ծառի վրա:
Չմոտենաս իմ …, ձագուկներս հանկարծ կվախենան:
Ճուտը գլուխը … դուրս էր հանել ու սպասում էր մորը:
Այդ թռչունին իր ձագերով ու … կբերեմ, որ իմ այգում ապրի:
Ձագուկները կծկվել էին … ու վախեցած նայում էին:
Գիշերվա փոթորկից հետո … հանգստանում էր:
Մեքենան մոտենում էր …, արդեն լսվում էր նրա շառաչը:
Որոշեց … հեռու ապրել, որ մոռանա այդ դեպքը:
Փոթորկուն … հիանում եմ, բայց և վախենում եմ լեռնացող ալիքներից:
Ամբողջ օրը լողում էր … ու վերադառնալու մասին չէր մտածում:
Իմ … լավ չի գրում:
Ձեռքը գցեց ընկերոջ … ու ծոցատետրում ինչ-որ բան նշեց:
Ամբողջ թանաքը … դուրս էր հոսել, ու պայուսակը տեղ-տեղ սևացել էր:
Այդպիսի բաները սովորական … չեն գրում:

212.Կետերիփոխարենգրի’րփակագծումտրվածբառերը: Ընդգծի՛ր այնբառերը, որոնք առանցփոփոխելուգրեցիր:

Կենդանաբանական … (այգի) տնօրենը պատմում Էր, որ այդ … (փիղ) կապեր քանդելու … (հմուտ) վարպետ էր: Գիշերները նա … (համառորեն) ու … (ճարպկորեն) քանդում էր իր … (ոտքեր) կապած պարանները: Մի անգամ նույնիսկ կարողացել էր  անաղմուկ հանել այն (… շինություն) դուռը, որտեղ նրան … (բանտել): Չանհանգստացնելով խոր քնած … (սպասավոր) նա՝ որպես այցելու, գնացել էր այգու մյուս … (բնակիչներ) հետ ծանոթանալու:

213.Զույգ նախադասություններըմիացրո՛ւ, մեկբարդնախադասությունդարձրո՛ւ՝քանի ձևով կարողես:

Փողոցի ծայրը բաժանվում է նեղ ճանապարհների: Դրանք տանում են դեպի այգիները:
Զրույցը լռում էր: Նրանք լսում էին ջրերի ձայնը:
Վեր բարձրանալիս որսորդը զգաց: Մեկը հետևում է իրեն:
Անունը Ծիրանի տափ է: Ծիրանի ոչ մի ծառ չկա այնտեղ:
Ժամանակին հսկաներ են ապրել: Իհարկե, այդ ձորերը նրանց համար առուներ են եղել:
Շինականին քարափի գլխի հովը դուր եկավ: Կալին կալսածը հեշտ կլիներ քամուն տալ:
Ես ուրախ կլինեմ: Ամեն ինչ կկարգավորվի:
Դու քաջ ես ու անձնվեր: Դու կարդարացնես մեր հույսերը:

214.Փակագծերում տրվածներից ընտրել այն բառը, որը փոխաբերական իմաստով կլրացնի տողասկզբի բառին։
1. առվակ (կարկաչուն, մոլորված, լայն)
2. ժայռ (բարձր, մտախոհ, ուղղաձիգ)
3. ծաղիկ (բուրավետ, դեղին, ժպտուն)
4. փողոց (ուրախ, ասֆալտապատ, լայն)
5. սենյակ (կահավորված, նորոգված, հյուրընկալ)
6. հուշարձան (քարե, նախշազարդ, հպարտ)
7. բերդ (կիսավեր, ալևոր, հինավուրց)
8. ցայտաղբյուր (գեղեցիկ, քանդակազարդ, զվարթ)
9. ամպ (ճերմակ, թավահոնք, անձրևաբեր)
10. գիրք (կաշեպատ, մաշված, իմաստուն)

215.Տրված բառերից առանձնացնե՛լ հոմանշային 10 զույգ։
Հսկայական, ողորկ, համեստ, վիթխարի, դժվար, հավաքել, դյութիչ, հուզիչ,
հմայիչ, ծավի, ստերջ, բիլ, դրվատել, դեղձան, գովել, դատարկել, սնապարծ,
անպտուղ, պարպել, խոնավ, ժողովել, տամուկ, խրթին, հարթ:

Հսկայական-վիթխարի
Ողորկ-հարթ
Բիլ-ծավի
Դյութիչ-հմայիչ
Հավաքել-ժողովել
Դժվար-խոթին
Խոնավ-տամուկ
Ստերջ-անպտուղ
Գովել-դրվատել
Դատարկել-պարպել

Քիմիական արդյունաբերություն

1 . Որո՞նք են քիմիական արդյունաբերության զարգացման նախադրյալները:

Քիմիական արդյունաբերությունը ստեղծում է այն ինչ չկա բնության: Առանձնացվում են հին, նոր և նորագույն ճյուղերը: Հին ճյուղեր են, օրինակ՝ մետաղաձուլությունը, իսկ նոր ճյուղեր են էլեկտրա էներգետիկ։

2 . Ի՞նչ դեր ունի քիմիկան արդյունաբերությունը տնտեսության մեջ:

Քիմիական արդյունաբերությունը մեծ մասամբ օգտագործվում է գյուղատնտեսության մեջ և կենցաղում: Տնտեսության մեջ օգտագործվում է օրինակ՝ ծծմաբկան թթուն, իսկ կենցաղում օգտագործվում է պլասմասաներով:

3 . Ի՞նչ տեղաբաշխման առանձնահատկություններ ունի սննդի արտադրության տեղաբաշխումը:

Սննդի արտադրության տեղաբաշխումն ունի համատարած բնույթ, այն բաղկացած է բազմաթիվ ենթաճյուղերից:

03.04.2025

3.Համարձա՛կ եղիր, փորձի´ր

Թագավորն իր հպատակներին Գլխավոր հրապարակ հավաքեց, որպեսզի պարզի, թե նրանցից ով կարող է կառավարական պաշտոն զբաղեցնել:

-Իմ հպատակնե´ր,- նրանց դիմեց թագավորը,- ձեզ համար դժվար առաջադրանք ունեմ: Հուսով եմ, ինչ-որ մեկն այն կլուծի:

Նա նրանց մի հսկայական դռան կողպեքի մոտ առաջնորդեց:

-Սա իմ թագավորությունում եղած ամենամեծ կողպեքն է: Ձեզանից ո՞վ կարող է այն բացել,-հարցրեց թագավորը:

Ոմանք իսկույն հրաժարվեցին: Մյուսները՝ ժողովրդի կողմից իմաստունի հարգանք վայելողները, կարևոր դեմքով երկար կողպեքն ուսումնասիրեցին, ապա խոստովանեցին, որ չգիտեն ինչպես բացել: Դրանից հետո մնացածներն ասացին, որ առաջադրանքն իրենց ուժից վեր է: Միայն մի երիտասարդ մոտեցավ կողպեքին, ուշադիր զննեց այն, այնուհետև փորձեց տեղից շարժել և վերջապես, ցած քաշեց: Ա՜յ քեզ հրաշք, կողպեքը բացվեց: Այն ուղղակի կողպած չէր:
Թագավորը հայտարարեց.
-Դու արքունիքում կարևոր պաշտոն կզբաղեցնես, որովհետև հույսդ դնում ես սեփական ուժերիդ վրա և չես վախենում փորձել:

Գրի’ր ասելիքը

4.Աշխարհը և մենք

Շատ վաղուց մի արքա կառուցեց պալատ, որի բոլոր պատերը, հատակը և առաստաղը հայելուց էին: Այնպես պատահեց, որ  պալատ մտավ մի շուն:  Իր շուրջը նայելով՝ նա տեսավ բազմաթիվ շներ: Լինելով շատ խելացի և զգուշավոր՝ համենայն դեպս ատամ ցույց տվեց, որպեսզի իրեն պաշտպանի այդ միլիոնավոր շներից և վախեցնի նրանց: Ի պատասխան նրան՝ բոլոր շները անմիջապես իրենք էլ ատամ ցույց տվեցին: Շունը կամացուկ հաչեց: Մյուսները սպառնալիքով պատասխանեցին նրան (պալատում արձագանք կար): Հիմա շունը հաստատ համոզված էր, որ իր կյանքը վտանգված է, և սկսեց բարձր հաչել: Սակայն երբ նա հաչում էր, հայելիների միջի շները նրան պատասխանում էին հուսահատ հաչոցով: Եվ որքան շատ էր նա հաչում, այնքան բարձր էին նրանք պատասխանում, ինչպես թվում էր խեղճ շանը: Առավոտյան շանը գտան սատկած: Սակայն նա պալատում միայնակ էր եղել: Ոչ ոք չէր կռվել նրա հետ, որովհետև պալատը դատարկ էր: Ուղղակի նա տեսել էր ինքն իրեն բազմաթիվ հայելիների մեջ և վախեցել: Եվ երբ նա սկսել էր կռվել, հայելիների միջի արտացոլանքները պայքարի մեջ էին մտել: Նա սատկել էր իր միլիոնավոր սեփական  արտացոլանքների հետ պայքարում:

Գրի’ր ասելիքը

Այս առակը մեզ ուզում է ասել, որ դու չցանկանալով կարող ես քեզ վնաս տալ:

5.Ոչ մեծ տարբերություն                                                                                          

Արևելքի տիրակալներից մեկը երազ է տեսնում. իբր թե  մեկը մյուսի հետևից ընկնում են նրա բոլոր ատամները: Նա վախեցած իր մոտ է կանչում պալատական երազահաններին: Նրանք լսում են և նրանցից մեկն ասում է.
— Տե′ր, երազն այն մասին է զգուշացնում, որ շուտով դու կկորցնես քո բոլոր հարազատներին:
Տիրակալը բարկանում է և հրամայում խեղճին բանտ նետել: Հետո կանչում է ուրիշ երազահանի :Նա լսում է երազը, մի փոքր մտածում և ասում.
— Տե´ր իմ, երազն այն մասին է պատմում, որ դու ավելի երկար կապրես, քան  քո բոլոր հարազատները:
Տիրակալն անասելի ուրախանում է և առատորեն վարձատրում երազահանին՝ լավ կանխատեսման համար: Պալատականները շատ էին զարմացել.
— Չէ՞ որ դու նրան ասացիր նույն բանը, ինչ որ այն խեղճ նախորդը: Բայց ինչո՞ւ նա խիստ պատժվեց, իսկ դու պարգևատրվեցիր,_ հարցրին նրանք:
Հետևեց պատասխանը.
— Մենք երկուսս էլ միանման մեկնաբանեցինք երազը: Բայց ամեն ինչ կախված  չէ նրանից, թե ինչ կասես, այլ նրանից, թե ինչպես կասես:

Գրի’ր ասելիքը

6.Ես ընտրում եմ երանությունը

Վարպետ Բախաուդինը  երջանիկ մարդ էր: Ժպիտը նրա դեմքից երբեքչէր պակասում:  Նրա կյանքը լիքն էր տոնի ուրախ տրամադրությամբ: Նույնիսկ մահանալիս նա անհոգ ծիծաղում էր : Թվում էր, թե նա վայելում էր մահվան գալուստը:
Սովորողները նստած էին նրա շուրջ և նրանցից մեկը համարձակվեց հարցնել.
— Ուսուցի՛չ, ձեզ ինչպես է հաջողվում միշտ լինել երջանիկ: Այս վերջին րոպեներին ի՞նչն է ձեզ այդպես ուրախացնում:
Ծեր վարպետը ժպտալով պատասխանեց.
—  Շատ տարիներ առաջ ես եկա իմ վարպետի մոտ: Ես տասնյոթամյա երիտասարդ էի, բայց արդեն խորապես տառապում էի: Իսկ վարպետը, լինելով յոթանասուն տարեկան, առանց պառճառի ուրախ էր և ժպտում էր: Ես նրան հարցրի. «Վարպե՛տ, ինչպե՞ս է դա ձեզ հաջողվում», և նա պատասխանեց. «Ցանկացած մարդ իր մեջ ազատ ընտրության հնարավորություն ունի: Սա է իմ ընտրությունը: Ամեն առավոտ, աչքերս բացելով, ես ինքս ինձ հարցնում եմ, թե այսօր ինչ ընտրել՝ երանություն, թե՞ տառապանք : Եվ չգիտես ինչու, ամեն անգամ ընտրում եմ երանությունը: Եվ  դա իմ կարծիքով այնքա՜ն բնական է»:

Գրի’ր ասելիքը

Իմ կարծիքով այստեղ խոսվում է այն մասին,որ ցանկացած մարդ ինքն է ընտրում,թե ինչպես անցկացնի իր օրը։ Ցանկացած իրավիճակում պետք է տեսնել լավը,լավ տրամադրվել և ապրել ուրախ։ Կյանքը շատ կարճ է և այն պետք է վայելել։

7.Վարպետն ու թեյի բաժակը

Վաղո˜ւց, շատ վաղուց մի ծպտված Վարպետ ճամփորդում էր իր աշակերտների հետ: Ո՛չ հագուստով, ո՛չ պահվածքով նա չէր տարբերվում մյուս ճամփորդներից: Նրանք կանգ առան մի պանդոկում՝ գիշերելու: Պանդոկի տերն առավոտյան նրանց թեյ ու նախաճաշ հյուրասիրեց: Մինչ վարպետն ու իր աշակերտները թեյում էին, պանդոկապանը, ի նշան հարգանքի, հանկարծ ընկավ Վարպետի ոտքերը: Աշակերտները խիստ զարմացան. որտեղի՞ց կարող էր նա իմանալ, որ իրենց մեջ Վարպետ կա:

Ո՞վ էր բացահայտել իրենց գաղտնիքը պանդոկի տիրոջը: Վարպետը ծիծաղեց և ասաց.

-Մի՛ զարմացեք, հարցրեք հենց նրան, թե ինչպես ճանաչեց ինձ:

Աշակերտները հարցրին պանդոկապանին.

-Ինչպե՞ս գլխի ընկար, որ նա Վարպետ է:

-Ես չէի կարող չճանաչել,- ասաց տերը, — տարիներ շարունակ սեղան եմ գցում իմ հյուրերի առաջ: Ես հազարավոր մարդկանց եմ հանդիպել, սակայն չեմ հանդիպել մի մարդու, ով այդքան սիրով կարող է նայել թեյի այս սովորական ու անշուք բաժակին:

Գրի’ր ասելիքը

Այստեղ խոսվում է այն մասին,որ մարդը կարող է մեծ հռչակ վայելել,ունենալ մեծ հաջողություններ,բայց իր տեսակով լինել շատ հասարակ և համեստ։Մարդու կատարած քայլերը,արարքներն են խոսում իր տեսակի մասին, նրա ով լինելը։

Գործնական աշխատանք

ՉորեքշաբթիԳործնական աշխատանքի փաթեթից կատարի’ր 201-204-րդ առաջադրանքները:

201.Տրված ածանցավոր բառերում առանձնացրո՛ւ արմատը  և ածանցը։

Խնձորենի, տգեղ, անհարմար, անզեն, անտուն, անգութ , դժբախտ, դժգոհ, լճակ, շնիկ, գառնուկ,  կանաչեղեն, միտք,  լեռնցի, սարեցի, գյուղացի։

Խնձորենի-Խնձոր (արմատ)+ ենի (ածանց)
Տգեղ-Տ (ածանց) +գեղեցիկ (արմատ)
Անհարմար-Ան (ածանց) + հարմար (արմատ)
Անզեն-Ան (ածանց) + զենք (արմատ)
Անտուն-Ան (ածանց) + տուն (արմատ)
Անգութ — Ան (ածանց) + գութ (արմատ)
Դժբախտ- դժ (ածանց) + բախտ (արմատ)
Դժգոհ- դժ (ածանց) + գոհ (արմատ)
Լճակ- Լիճ (արմատ) + ակ (ածանց)
Շնիկ — Շուն (արմատ) + իկ (ածանց)
Գառնուկ — Գառ (արմատ) + ուկ (ածանց)
Կանաչեղեն — Կանաչի (արմատ) + եղեն (ածանց)
Լեռնցի-Լեռ (արմատ) + եցի (ածանց)
Սարեցի- Սար (արմատ) + եցի (ածանց)
Գյուղացի- Գյուղ (արմատ) + ացի (ածանց)

202.Առանձին սյունակներով դուրս գրե՛լ նախածանց, վերջածանց, ինչպես նաև թե՛ նախածանց, թե՛ վերջածանց ունեցող բառերը։
Անհայտ, խնձորենի, անմտություն, հակաթույն, մթերային, տգեղ,
վերահաշվում, անհոգաբար, կաղնուտ, անհավատալի, միլիոնավոր, չկամ,
ցուցանակ, արտապատկեր, ենթավարպետ, գերադաս, կղզյակ, հարակից,
հայրական, ներգրավում, տրամագծորեն, անհարմար, ապաշնորհ, դժգոհություն,
հավաքածու, լսարան, համատեղություն, ծիծաղելի, անթիվ, մորթեղեն, միտք։

Նախածանց-Անհայտ, հակաթույն, տգեղ, չկամ, արտապատկեր, ենթավարպետ, գերադաս, հարակից, անհարմար, ապաշնորհ, անթիվ:

Վերջածանց-Խնձորենի, մթերային, անհոգաբար, կաղնուտ, միլիոնավոր, ցուցանակ, կղզյակ, հայրական, հավաքածու, լսարան, համատեղություն, ծիծաղելի, մորթեղեն, միտք:

Թե՛ նախածանց, թե՛ վերջածանց-Անմտություն, վերահաշվում, անհավատալի, ներգրավում, տրամագծորեն, դժգոհություն:

203.Փակագծերում տրված բայերը անհրաժեշտ քերականական ձևերով գրի՛ր նախադասության համապատասխան տեղերում։

  1. Ընթացող գնացքի լուսամուտից …․ մոտակա բնակավայրերի լույսերը, որոնք մի պահ …. թանձրացող խավարում, ապա ….։ (երևալ, անհետանալ, առկայծել)
  2. Հանգստյան տան բակում մարդիկ …., երեխաները, ճոճանակների վրա նստած, …., իսկ մեղմ քամին …. մոտակա սարերի զովությունը։ (օրորել, զբոնել, բերել)
  3. Վարպետը …. հաստոցը, …. նոր պատրաստած դետալը և …. գծագրի հետ՝ երբեմն ինչ-որ չափումներ անելով։ (վերցնել, անջատել, համեմատել)
  4. Դաշնակահարի մատները …. ստեղների վրայով, և դահլիճը …. հոգեպարար մի երաժշտությամբ, որն …. ունկնդիրների հոգիները։ (ալեկոծել, ողողել, սահել)
  5. Ճամփեզրի խոտերի միջից հանկարծ մի աղվես …., որն …. ճանապարհի մյուս կողմն ու …. թփուտներում։ (անցնել, անհետանալ, հայտնվել)

204.Տրված բառերից առանձնացնե՛լ հականշային 10 զույգ։
Փութաջան, ամպոտ, դալար, ծույլ, ուսյալ, երկչոտ, հինավուրց, գագաթ,
օրինական, անջրդի, ապօրինի, ինքնահավան, նոսր, ողորկ, հեռավոր,
արատավոր, խորդուբորդ, ջրարբի, համարձակ, ջինջ, տգետ, հմուտ, ստորոտ,
թանձր, անբասիր։

Փութաջան-ծույլ, դալար-անջրդի, ուսյալ-տգետ, համարձակ-վախկոտ, գագաթ-ստորոտ, օրիական-ապօրինի, ողորկ-խորդուբորդ, թանձր-նոսր, հմուտ-արատավոր, ջինջ-ամպոտ,

Օշոյի ,,Պայքար առանց կատաղության,,

Երեքշաբթի` Կարդա’ Օշոյի ,,Պայքար առանց կատաղության,, գործը, կատարի՛ր առաջադրանքները:

Առաջադրանքներ

Ա․ Մեկնաբանե’ք հետևյալ հատվածները.

 Պայքարեք՝մի կողմ թողնելով ձեր Եսը: Եվ եթե դուք կարողանաք կռիվ տալ առանցներքին կատաղության, ուրեմն դուք ամեն ինչ անանձնային կարող եք անել, քանիոր բախումը ամենաշատն է շոշափում մարդու Եսը: Եթե դուք դա անեք, դուքկդառնաք ամենակարող:

Հատվածն ասում է, որ քո նպատակներին հասնելու համար պետք է լսես քո սրտին այլ ոչ թե ներքին ձայնին։ Երբ դու ամբողջ սրտով ցանկանում ես վերսկսել նոր գործ և մտածում ես որ չես կարող, բարդ է, ապա դու քո ներքին ձայնին լսելով այդպես էլ չես կարողանա սկսել այն։

 Բայց հիմա դուք չեք կարողանում մինչև անգամ անանձնական սիրով սիրել:

Բ․ Դո՛ւրս գրեք և մեկնաբանե՛ք այն հատվածը, որտեղ ասվում է, թե ինչո՞ւ Օմարը չսպանեց թշնամուն:

Երբ դու դեմքիս թքեցիր, հանկարծ այս ամենըանձնային դարձավ: Ես ցանկացա քեզ սպանել. դա իմ Եսից եկող ցանկություն էր: Մինչևայս պահը, 30 տարիների ընթացքում, երբեք այդպիսի խնդիր չեմ ունեցել: Մեր պայքարիպատճառն այլ էր: Դու իմ թշնամին չես եղել. մեր կռիվը երբեք անձնային չի եղել: Ես չեմ․ցանկացել քեզ սպանել , ես ուզել եմ գործը հաղթական ավարտի հասցնել: Իսկ հիմա միպահ ես մոռացա իմ խնդիրը. դու դարձար իմ թշնամին, և ես ցանկացա ոչնչացնել քեզ:

Գ․ Բացատրե՛ք ստեղծագոծության վերնագիրը

Պայքար առանց կատաղության
Երբ ես կարդացի այս պատմվածքը ինձ այն շատ դուր եկավ և հենց սկզբից էլ ինձ գրավեց վերնագիրը։ Սկզբում չհասկացա վերնագրի իմաստը բայց երբ կարդացի հասկացա, որ ասված է փոխաբերական իմաստով։ Պայքար առանց կատաղության նշանակում է անել քո գործը առանց ավելորդությունների, առանց ասելու «Ես չեմ կարող», որովհետև եթե դու ճանապարհդ այդպես շարունակես չես հասնի վերջ։

2. Ձուկը և օվկիանոսը

Առաջադրանք`

Գրի’ր ասելիքը։

Առակի ասելիքն այն է, որ երբեմն մենք չենք նկատում մեր շուրջ կատարվող հրաշքը չնայած այդ հրաշքի մի փոքրիկ մասնիկն ենք։

Աշխարհում չարիքը քիչ կլիներ, եթե․․․

                                                 Աշխարհում չարիքը քիչ կլիներ, եթե․․․

Աշխարհում չարիքը քիչ կլիներ, եթե բարի շատ լիներ։ Բարին ու չարը իրար հաջորդում են, հետևաբար եթե չարիքը քիչ լինի՝ բարին շատ կլինի։ Հաճախ չարիքը հանդես է գալիս բարու անվան տակ և մարդկանց վրա դա շատ վատ է անդրադառնում։ Մենք շատ բարի գործե կարող ենք անել, որպեսզի չարը այլևս տեղ չունենա մեր մեզ։ Բայց մինչ դրան հասնելը նախ պետք է տարբերել, թե որն է չարը և որը բարին՝դրանց հիմքերը։ Չարությունը բոլորի մեջ է կգտնվի, բայց եթե չլինի բարին այն չի երբեք չի հայտնվի։ Իմ կարծիքով, աշխարհը դուրս կգա այս չարիքի միջից, եթե գոնե ունենա մի փոքր խիղճ, որով էլ կառաջնորդվի։ Ես ինքս և՛ բարի և՛ չար գործեր եմ արել, և զղճում եմ արածներիս համար, բայց բոլոր մարդիկ էլ սխալվում են։ Այ այսպես պետք է տարբերել չարը բարուց, և հակառակը։